CBSE Class 10 · Sanskrit · board exam 2027
CBSE Class 10 Sanskrit Question Paper 2025
The board’s 2025 question paper, set 52 — all 35 questions as printed; 22 objective answers from the board’s own key; full model answers for 3 written questions, how the answer begins for 8 more. Each question names its chapter, where that chapter’s most-asked questions are.
Full marks 80 · Time 3 h
Section A · Objective questions (22)
नास्ति किञ्चित् निरर्थकम् ।
- (A) अर्थस्य योग्यम्
- (B) अर्थस्य प्रति
- (C) अर्थस्य सहितम्
- (D) अर्थस्य अभावः ✓
Answer (the board’s key): (D)
नैव जनग्रसनम् ।
- (A) जनेषु ग्रसनम्
- (B) जनान् ग्रसनम्
- (C) जनानां ग्रसनम् ✓
- (D) जनेभ्यः ग्रसनम्
Answer (the board’s key): (C)
सर्वेषु अपत्येषु जननी तुल्यवत्सला ।
- (A) तुल्यं वत्सलं यस्याः सा ✓
- (B) तुल्यं वत्सलं यस्य सः
- (C) तुल्यं वत्सलम्
- (D) तुल्यं वत्सलं सा
Answer (the board’s key): (A)
तयोः एकः शरीरेण दुर्बलः आसीत् ।
- (A) शरीरादुर्बलः
- (B) शरीरदुर्बलः ✓
- (C) शरीर्दुर्बलः
- (D) शरीरेदुर्बलः
Answer (the board’s key): (B)
क्षत्रियकुलपितामहयोः सूर्ये च चन्द्रे च को वा भवतोर्वंशस्य कर्ता ।
- (A) सूर्यचन्द्रः
- (B) सूर्यचन्द्रयोः ✓
- (C) सूर्यचन्द्राभ्याम्
- (D) सूर्यचन्द्रौ
Answer (the board’s key): (B)
कुसुमावलि: समीरचालिता मे वरणीया ।
- (A) वरणीय + आ
- (B) वरणीया + आ
- (C) वरणीय + टाप् ✓
- (D) वरणीय + इन्
Answer (the board’s key): (C)
मम पिता मह्यम् एकां संस्कृतस्य मास + ठक् पत्रिकाम् आनीतवान् ।
- (A) मासिकम्
- (B) मासिका
- (C) मासिकीम् ✓
- (D) मासिक:
Answer (the board’s key): (C)
आकारस्य लघु + त्व कार्यबाधक: न भवति ।
- (A) लघुत्वम् ✓
- (B) लघुत्व
- (C) लघुता
- (D) लघुत्वा
Answer (the board’s key): (A)
जनै: गङ्गाया: शुद्धता करणीया ।
- (A) शुद्ध + टाप्
- (B) शुद्ध + तल् ✓
- (C) शुद्ध + त्व
- (D) शुद्ध + क्त्वा
Answer (the board’s key): (B)
ता: कन्या: गुणवत्य: सन्ति ।
- (A) गुण + मतुप् ✓
- (B) गुण + टाप्
- (C) गुण + त्व
- (D) गुण + क्तवतु
Answer (the board’s key): (A)
त्वया चित्राणि ________ ।
- (A) दृश्यन्ते ✓
- (B) दृश्ये
- (C) दृश्येते
- (D) दृश्यते
Answer (the board’s key): (A)
________ ध्यानेन पठनं करोमि ।
- (A) मह्यम्
- (B) माम्
- (C) अस्माभिः
- (D) अहम् ✓
Answer (the board’s key): (D)
साधुना ________ क्रियते ।
- (A) पूजायाम्
- (B) पूजा ✓
- (C) पूजायाः
- (D) पूजाम्
Answer (the board’s key): (B)
किं त्वया ग्रामः ________ ?
- (A) गम्यन्ते
- (B) गम्येते
- (C) गच्छामि
- (D) गम्यते ✓
Answer (the board’s key): (D)
सा शोभना कन्या सन्ति ।
- (A) आसम्
- (B) स्तः
- (C) अस्तु
- (D) अस्ति ✓
Answer (the board’s key): (D)
नीलः गगनं शोभते ।
- (A) नीलाम्
- (B) नीलम् ✓
- (C) नीला
- (D) नीलस्य
Answer (the board’s key): (B)
शाखेषु खगाः सन्ति ।
- (A) शाखायाम् ✓
- (B) शाखे
- (C) शाखा
- (D) शाखया
Answer (the board’s key): (A)
पिता पुत्राय स्निह्यति ।
- (A) पुत्रस्य
- (B) पुत्रेण
- (C) पुत्रे ✓
- (D) पुत्रौ
Answer (the board’s key): (C)
अश्वश्चेद् धावने वीर: भारस्य वहने खर: ।
- (A) गज:
- (B) सिंह:
- (C) गर्दभ: ✓
- (D) व्याघ्र:
Answer (the board’s key): (C)
सर्वेषु अपत्येषु जननी तुल्यवत्सला ।
- (A) सन्ततिषु ✓
- (B) पुत्रीषु
- (C) शिष्येषु
- (D) जनेषु
Answer (the board’s key): (A)
वायस: वसन्तस्य गुणं न जानाति ।
- (A) पिक:
- (B) काक: ✓
- (C) मयूर:
- (D) शुक:
Answer (the board’s key): (B)
अनृतं वदसि चेत् काक: दशेत् ।
- (A) उच्चै:
- (B) शनै:
- (C) सत्यम्
- (D) असत्यम् ✓
Answer (the board’s key): (D)
Section B · Written questions (13)
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत - परोपकार: अर्थात् परेषाम् उपकार: अस्ति । परोपकारस्य प्रवृत्त्या एव मनुष्य: पशुभ्य: पृथक् भवति । आहारादिप्रवृत्तिषु पशव: मानवै: समं भवन्ति, परं मानव: स्वविवेकन ज्ञानेन च आत्मन: उन्नतिं करोति । अपि च, न केवलं मानवा: अपितु अस्माकं प्रकृति: अपि परेभ्य: एव अस्ति । यथा वृक्षा: स्वफलानि न खादन्ति, ते परेषाम् कृते एव फलानि छायां च यच्छन्ति । नद्य: परोपकाराय एव वहन्ति । गाव: अन्येभ्य: एव दुग्धं यच्छन्ति । अस्माकं पुण्यभूमौ अनेके महापुरुषा: अभवन् ये स्वप्राणान् परित्यज्य देशस्य समाजस्य च रक्षाम् अकुर्वन् । राजा शिवि: शरणागतस्य कपोतस्य रक्षायै स्वशरीरस्य मांसं कर्तयित्वा श्येनाय दत्तवान् । ऋषि: दधीचि: अपि वृत्रासुरवधाय स्वास्थीनि सहर्षम् अयच्छत् । अद्यापि लोके अनेके समाजसुधारका: सन्ति ये स्वार्थ परित्यज्य लोककल्याणं कुर्वन्ति । अत: सत्यमेव कथितम् — अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम् । परोपकार: पुण्याय पापाय परपीडनम् ॥ (अ) एकपदेन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (i) का: परोपकाराय एव वहन्ति ? (ii) केषु पशव: मानवै: समं भवन्ति ? (iii) क: वृत्रासुरवधाय स्वास्थीनि सहर्षम् अयच्छत् ? (आ) पूर्णवाक्येन लिखत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (i) मनुष्य: पशुभ्य: कथं पृथक् भवति ? (ii) राजा शिवि: शरणागतस्य कपोतस्य रक्षायै किं कृतवान् ? (iii) मानव: केन आत्मन: उन्नतिं करोति ? (इ) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं शीर्षकं संस्कृतेन लिखत । (ई) यथानिर्देशम् उत्तरत – (केवलं प्रश्नत्रयम्) (i) ‘गाव: अन्येभ्य: एव दुग्धं यच्छन्ति’ अत्र किं कर्तृपदम् ? (A) गाव: (B) अन्येभ्य: (C) यच्छन्ति (D) एव (ii) ‘दधीचि:’ इति विशेष्यपदस्य विशेषणपदं किम् ? (A) ऋषि: (B) गाव: (C) मानव: (D) पशव: (iii) ‘तरव:’ इति पदस्य किं पर्यायपदं गद्यांशे प्रयुक्तम् ? (A) नद्य: (B) वृक्षा: (C) गाव: (D) फलानि (iv) ‘ते परेषाम् कृते एव फलानि छायां च यच्छन्ति’ अस्मिन् वाक्ये ‘ते’ इति पदं कस्मै प्रयुक्तम् ? (A) जनेभ्य: (B) सर्वेभ्य: (C) नदीभ्य: (D) वृक्षेभ्य:
भवत: नाम ध्रुव: । भवान् उत्तरप्रदेशस्य एकस्मिन् छात्रावासे वसति । भवत: माता अरुणा भवन्तं अनुशासनस्य महत्त्वं ज्ञापयितुं पत्रं लिखति । ध्रुवं प्रति लिखितं पत्रं पूरयित्वा पुन: लिखत । 12, गगनविहार:, दिल्लीत: प्रिय ध्रुव ! (i) ________ । अत्र (ii) ________ तत्रास्तु । (iii) ________ मन्ये तव अध्ययनं सम्यक् चलति यत: त्वम् अनुशासित: छात्र: असि । पुत्र ! जीवनस्य प्रत्येकं क्षेत्रे अनुशासनस्य (iv) ________ आवश्यकता भवति । अनुशासनं हि नाम कर्तव्यपालनम् । सर्वेषां कृते (v) ________ आवश्यकम् । मानवजीवने कर्त्तव्य-अकर्त्तव्यबोध: अनुशासनेन एव भवति । परं च अद्यत्वे छात्रेषु अनुशासनस्य भाव: न दृश्यते । ते (vi) ________ अनुशासनं न पालयन्ति । गुरून् मातापितृन् च (vii) ________ । त्वं कदापि एवं न कुरु यत: अनुशासनं विना जीवने (viii) ________ न प्राप्यते । त्वं स्व-स्वास्थ्यं प्रति अपि (ix) ________ भव । समयेन भोजनं कुरु, विश्रामम् अपि आवश्यकम् । शेषं सर्वं कुशलम् । भवत: माता (x) ________ मञ्जूषा महती, सावधान:, तिरस्कुर्वन्ति, अनुशासनम्, अहम्, चिरंजीव, अरुणा, साफल्यम्, विद्यालयस्य, कुशलम् ।
Medha Ma’am
AskMedha’s AI teacher
Model answer · informal letter, discipline
- 1.(i) चिरंजीव (ii) कुशलम् (iii) अहम् (iv) महती (v) अनुशासनम् (vi) विद्यालयस्य (vii) तिरस्कुर्वन्ति (viii) साफल्यम् (ix) सावधानी (x) अरुणा5 marks
- हर रिक्त स्थान की संख्या (i) से (x) तक क्रम से लिखकर उसके आगे मञ्जूषा का शब्द ठीक उसी रूप में लिखें, जैसे 'सावधानी' विसर्ग के साथ।
- पत्र का स्वरूप देखकर शब्द चुनें: सम्बोधन के बाद आशीर्वाद 'चिरंजीव' आता है और अन्त में माता का नाम 'अरुणा' आता है।
- भरा हुआ शब्द वाक्य से मेल खाना चाहिए, जैसे स्त्रीलिङ्ग 'आवश्यकता' के साथ 'महती' और 'ते' के साथ बहुवचन क्रिया 'तिरस्कुर्वन्ति'।
Marks split as in the board’s published marking scheme
प्रदत्तं चित्रं दृष्ट्वा मञ्जूषायां प्रदत्तशब्दानां सहायतया पञ्च वाक्यानि संस्कृतेन लिखत । अथवा निम्नलिखितं विषयम् अधिकृत्य मञ्जूषाप्रदत्तशब्दानां साहाय्येन न्यूनातिन्यूनं पञ्चभिः संस्कृतवाक्यैः एकम् अनुच्छेदं लिखत - 'योगस्य लाभाः'
Medha Ma’am
AskMedha’s AI teacher
Model answer · Sanskrit paragraph, trees
वृक्षाः अस्माकं मित्राणि वृक्षाः अस्माकं परमाणि मित्राणि सन्ति। ते अस्मभ्यं मधुराणि फलानि सुन्दराणि पुष्पाणि च यच्छन्ति। वृक्षाः शुद्धं वायुं ददति। ग्रीष्मकाले पथिकाः वृक्षाणां छायायां विश्राम्यन्ति। खगाः वृक्षेषु नीडानि रचयन्ति। वृक्षेभ्यः औषधयः काष्ठं च प्राप्यन्ते। वृक्षाः वर्षां अपि आनयन्ति। अतः अस्माभिः नूतनाः वृक्षाः रोपणीयाः।
- दोनों विकल्पों में से केवल एक चुनें और कम से कम पाँच पूरे संस्कृत वाक्य लिखें। हर वाक्य पूर्ण विराम (।) पर समाप्त करें।
- मञ्जूषा के शब्दों का प्रयोग करें। हर वाक्य में कर्ता और क्रिया का वचन मिलाएँ, जैसे वृक्षाः ददति, खगाः रचयन्ति।
- अनुच्छेद के ऊपर शीर्षक लिखें और अंत में वृक्षारोपण का संदेश देने वाला एक वाक्य लिखें।
Marks split as in the board’s published marking scheme
अधोलिखितानि वाक्यानि संस्कृतभाषया अनूद्य लिखत - (केवलं वाक्यपञ्चकम्)
Medha Ma’am
AskMedha’s AI teacher
Model answer · Hindi to Sanskrit translation
- 1.(i) हम सब प्रतिदिन विद्यालय जाते हैं। वयं प्रतिदिनं विद्यालयं गच्छामः। (ii) वृक्ष से पत्ते गिरते हैं। वृक्षात् पत्राणि पतन्ति। (iii) राम सीता के साथ वन गए। रामः सीतया सह वनम् अगच्छत्। (iv) कल मैं अपने मित्र के घर जाऊँगा। श्वः अहं स्वमित्रस्य गृहं गमिष्यामि। (v) विद्यालय के दोनों ओर वृक्ष हैं। विद्यालयस्य उभयतः वृक्षाः सन्ति।5 marks
- क्रिया को कर्ता के पुरुष और वचन के अनुसार लिखो, जैसे वयं के साथ गच्छामः और पत्राणि के साथ पतन्ति।
- केवल पाँच वाक्यों का अनुवाद करो और हर वाक्य का काल वही रखो जो मूल वाक्य में है।
Marks split as in the board’s published marking scheme
अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदेषु सन्धिं सन्धिच्छेदं वा कुरुत - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्)
How the model answer begins
1. (क) अहं गुरोः सदुपदेशं पालयामि। — सदुपदेशम् = सत् + उपदेशम् (ख) मम मनः + रथः पूर्णः अभवत्। — मनः + रथः = मनोरथः (ग) उत्सवे सर्वत्र उल्लासः अस्ति। — उल्लासः = उत् + लासः (घ) रामः लक्ष्मणः + च वनं गच्छतः। — लक्ष्मणः + च =…
The full answer from Medha Ma’am →कालबोधकशब्दै: अधोलिखित-दिनचर्यां पूरयत – (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (i) मम मित्रं प्रातः (6:45) धावनं करोति । (ii) तदा स: (8:00) विद्यालयं गच्छति । (iii) (1:30) विद्यालयात् गृहम् आगच्छति । (iv) सायं काले (4:15) क्रिकेटक्रीडां क्रीडति । (v) तदन्तरं स: (7:00) पठनं करोति ।
How the model answer begins
1. (i) मम मित्रं प्रातः पादोन-सप्तवादने धावनं करोति । (ii) तदा सः अष्टवादने विद्यालयं गच्छति । (iii) सार्ध-एकवादने (सार्धैकवादने) विद्यालयात् गृहम् आगच्छति । (iv) सायं काले सपाद-चतुर्वादने क्रिकेटक्रीडां क्रीडति । (v)…
The full answer from Medha Ma’am →मञ्जूषायां प्रदत्तै: उचितै: अव्ययपदै: अधोलिखितवाक्येषु रिक्तस्थानानि पूरयत – (केवलं प्रश्नत्रयम्) (i) तव भोजनावकाश: ________ भविष्यति ? (ii) ________ मम जन्मदिवसे मम गृहे यज्ञम् अभवत् । (iii) यदि सर्वे प्रयासं न करिष्यन्ति ________ पर्यावरणं शुद्धं न भविष्यति । (iv) शिशु: ________ चलित्वा मातु: समीपम् आगच्छत् । मञ्जूषा: ह्य:, शनै:, तर्हि, कदा ।
How the model answer begins
1. (i) तव भोजनावकाश: कदा भविष्यति ? (iii) यदि सर्वे प्रयासं न करिष्यन्ति तर्हि पर्यावरणं शुद्धं न भविष्यति । (iv) शिशुः शनैः चलित्वा मातृः समीपम् आगच्छत् ।
The full answer from Medha Ma’am →अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत – अस्ति देउलाख्यो ग्राम: । तत्र राजसिंह: नाम राजपुत्र: वसति स्म । एकदा केनापि आवश्यककार्येण तस्य भार्या बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितृगृहं प्रति चलिता । मार्गे गहनकानने सा एकं व्याघ्रं ददर्श । सा व्याघ्रमागच्छन्तं दृष्ट्वा धाष्ट्र्यात् पुत्रौ चपेटया प्रहृत्य जगाद – “कथमेकैकशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरुथ: ? अयमेकस्तावद्विभज्य भुज्यताम् । पश्चाद् अन्यो द्वितीय: कश्चिल्लक्ष्यते ।’’ (i) एकपदेन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) राजसिंह: कुत्र वसति स्म ? (ख) बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता कुत्र चलिता ? (ग) सा कुत्र एकं व्याघ्रं ददर्श ? (ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) सा पुत्रौ चपेटया प्रहृत्य किम् जगाद ? (ख) एकदा का पितु: गृहं प्रति चलिता ? (ग) बुद्धिमती किमर्थं पितृगृहं प्रति चलिता ? (iii) भाषिककार्यम् – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) ‘जगाद’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम् ? (ख) ‘व्याघ्रम्’ इति पदस्य विशेषणपदं किम् ? (ग) अनुच्छेदे ‘अपश्यत्’ इत्यस्य पदस्य क: पर्याय: प्रयुक्त: ?
How the model answer begins
1. (i) एकपदेन उत्तराणि – (क) देउलाख्ये ग्रामे। (ख) पितृगृहं प्रति। (ग) गहनकानने।
The full answer from Medha Ma’am →अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत – रे रे चातक ! सावधानमनसा मित्र क्षणं श्रूयताम् अम्भोदा बहवो हि सन्ति गगने सर्वेऽपि नैतादृशा: । केचिद् वृष्टिभिराद्र्रयन्ति वसुधां गर्जन्ति केचिद् वृथा, यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वच: ॥ (i) एकपदेन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) अस्मिन् श्लोके कवि: कं सम्बोधयति ? (ख) कीदृशं वच: न ब्रूहि ? (ग) अम्भोदा: कुत्र सन्ति ? (ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) बहव: के सन्ति ? (ख) सर्वस्य पुरत: किं न वक्तव्यम् ? (ग) के वृष्टिभि: वसुधां आद्र्रयन्ति ? (iii) भाषिककार्यम् – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) ‘केचिद् वृथा गर्जन्ति ।’ अत्र ‘केचिद्’ पदं केभ्य: प्रयुक्तम् ? (ख) ‘बहव: अम्भोदा:’ अनयो: पदयो: विशेषणपदं किम् ? (ग) श्लोके ‘समक्षम्’ इत्यस्य पदस्य क: पर्याय: प्रयुक्तोऽस्ति ?
How the model answer begins
1. (i) एकपदेन उत्तराणि – (क) चातकम् (ख) दीनम् (ग) गगने
The full answer from Medha Ma’am →अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत – सुरभि: – भो वासव ! पुत्रस्य दैन्यं दृष्ट्वा अहं रोदिमि । स: दीन इति जानन्नपि कृषक: तं बहुधा पीडयति । स: कृच्छ्रेण भारमुद्वहति । इतरमिव धुरं वोढुं स: न शक्नोति । एतत् भवान् पश्यति न ?’’ इति प्रत्यवोचत् । ‘‘भद्रे ! नूनम् । सहस्राधिकेषु पुत्रेषु सत्स्वपि तव अस्मिन्नेव एतादृशं वात्सल्यं कथम् ?’’ इति इन्द्रेण पृष्टा सुरभि: प्रत्यवोचत् – ‘‘बहून्यपत्यानि मे सन्तीति सत्यम् तथाप्यहमेतस्मिन् पुत्रे विशिष्य आत्मवेदनामनुभवामि । यतो हि अयमन्येभ्यो दुर्बल: । सर्वेष्वपत्येषु जननी तुल्यवत्सला एव । तथापि दुर्बले सुते मातु: अभ्यधिका कृपा सहैव’’ इति । सुरभिवचनं श्रुत्वा भृशं विस्मितस्याखण्डलस्यापि हृदयमद्रवत् । स च तामेवमसान्त्वयत् – ‘‘गच्छ वत्से ! सर्वं भद्रं जायेत ।’’ (i) एकपदेन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) कस्य दैन्यं दृष्ट्वा सा रोदिति ? (ख) सर्वेष्वपत्येषु का तुल्यवत्सला ? (ग) स: केन भारमुद्वहति ? (ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) कस्मिन् मातु: अभ्यधिका कृपा सहैव ? (ख) सुरभिवचनं श्रुत्वा किम् अभवत् ? (ग) आखण्डल: किं कथयित्वा सुरभिम् असान्त्वयत् ? (iii) भाषिककार्यम् – (केवलं प्रश्नद्वयम्) (क) ‘सुते’ इति पदस्य विशेषणपदं किम् ? (ख) ‘पीडयति’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम् ? (ग) ‘आकर्ण्य’ इति पदस्य पर्यायपदं किं प्रयुक्तम् ?
अधोलिखित-रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -(केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (i) जनकेन शैशवे सुताय विद्याधनं दीयते । (ii) प्रकृत्या: सन्निधौ वास्तविकं सुखं विद्यते । (iii) भ्रातरौ आवाम् सोदयौ स्व: । (iv) सिंह: वानराभ्यां स्वरक्षायाम् असमर्थ: एवासीत् । (v) तत्र राजसिंह: नाम राजपुत्र: वसति स्म ।
मञ्जूषात: समुचितपदानि चित्वा अधोलिखित-श्लोकस्य अन्वयं पूरयित्वा पुन: लिखत - दुष्करण्यपि कर्माणि मतिवैभवशालिन: । नीतिं युक्तिं समालम्ब्य लीलयैव प्रकुर्वते ।। अन्वय: - मतिवैभवशालिन: (जना:) (i) ________ युक्तिं (च) (ii) ________ दुष्कराणि (iii) ________ कर्माणि (iv) ________ एव प्रकुर्वते । अथवा अधोलिखितश्लोकस्य भावार्थं रिक्तस्थानानि मञ्जूषाया: साहाय्येन पूरयित्वा पुन: लिखत - काक: कृष्ण: पिक: कृष्ण: को भेद: पिककाकयो: । वसन्तसमये प्राप्ते काक: काक: पिक: पिक: ।। भावार्थ: - अस्य भावोऽस्ति यत् काकस्य वर्ण: (i) ________ वर्तते (ii) ________ अपि वर्ण: कृष्ण: एव अस्ति । अत: तयो: (iii) ________ मध्ये क: भेद: अस्ति ? अर्थात वर्णदृष्ट्या तयो: कश्चिद् भेदो न दृश्यते । परन्तु यदा (iv) ________ समय: आगच्छति तदा तयो: स्वरै: ज्ञायते यत् क: काक: अस्ति कश्च पिकौ वर्तते ।
How the model answer begins
1. श्लोक का पूरा किया हुआ अन्वय इस प्रकार है: अन्वयः – मतिवैभवशालिनः (जनाः) नीतिं युक्तिं (च) समालम्ब्य दुष्कराणि अपि कर्माणि लीलया एव प्रकुर्वते। मञ्जूषा से चुने गए पद: (i) नीतिं – नीति को (ii) समालम्ब्य – सहारा लेकर…
The full answer from Medha Ma’am →अधोलिखितानि वाक्यानि घटनाक्रमानुसारं संयोज्य पुन: लिखत - (i) एक: सिंह: विश्राम्यते स्म । (ii) तत: प्रकृतिमाता प्रविशति । (iii) वानरा: तं तुदन्ति स्म । (iv) अधुना पशु: राजा न भवेत् अपितु कोऽपि पक्षी एव राजेति निश्चितव्यम् । (v) सर्वे प्राणिन: सिंहस्य दशां दृष्ट्वा हसन्ति । (vi) सर्वेषां प्राणिनामेव यथासमयं महत्त्वं विद्यते । (vii) सर्वे प्राणिन: परस्परं विवादं कुर्वन्ति आत्मानं योग्यं च कथयन्ति । अन्ते निर्णयं कुर्वन्ति यत् - (viii) मिलित्वा एव मोदध्वं जीवनं च रसमयं कुरुध्वम् ।
The same preparation, with Medha Ma’am — on your phone
Every question of every chapter with its model answer, practice questions in the board’s own shapes, 60 minutes of class a day, written answers marked, a test every Sunday and a WhatsApp report to parents.
Medha Ma’am is an AI teacher, not a live tutor. Every answer is checked twice; a person takes responsibility.